piątek, 11 stycznia 2019

Em busca da Modrý Portugal

Essa casta de uvas tinta cultivada na Europa Central inspirou-me pelo seu nome relacionado a Portugal, para aproximar aos leitores lusófonos dos vinhos da Morávia, uma das três regiões históricas da República Tcheca. Dependendo do país, a casta é conhecida também como Blauer Portugieser (Áustria), Portugieser/Kékoportó (Hungria), Portugizac Plavi (Croácia), Modra Portugalka (Eslovênia), Portugizer (Sérvia). A bem da verdade, não se sabe qual é a origem dela. Algumas fontes afirmam que terá sido Johann von Friest, ampelografista e botânico austriaco, que a descobriu em Portugal, implementando posteriormente na sua herdade de Vöslau.

Embora meu blog Winne Refleksje seja destinado aos vinhos portugueses e brasileiros, o nome da casta provocou, obviamente, uma exceção natural. Espero que gostem da ideia.


A República Tcheca é um país vizinho da Polônia há muitos séculos. O antigo provérbio diz “de vizinho ruim, nem o diabo quis saber”. No caso dos tchecos não é nada disso. Pelo contrário, o mais adequado seria o outro, a saber "com teu vizinho, casarás teu filho e beberás teu vinho". Os tchecos despertam-me emoções muito positivas pelo seu caráter nacional e cultura. Por incrível que pareça, mesmo que o polaco e tcheco pertençam ao grupo de línguas eslavas, prefiro, contudo, conversar com eles em inglês ou em português como é o caso de meus contatos profissionais com a Embaixada do Brasil em Praga. E a capital tcheca? Na minha imaginação parece um diálogo metafórico eloquente entre os séculos e as épocas que lá deixaram vestígios permanentes, na forma de uma arquitetura excepcional e, também, um sussurro de objetos do cotidiano olhando por trás das janelas de inúmeras lojas de antiguidades.

Ora bem, vamos voltar, contudo, aos nossos vinhos morávios provados por mim pela primeira vez quase duas décadas atrás, de fato por acaso, no caminho para o Norte da Itália. Lembro que fiquei bastante surpreendido com a qualidade deles. Em 2013, decidi fazer um curso de vinhos na Morávia que me permitiu, entre outras coisas, compreender melhor os vinhos produzidos na República Tcheca.
Regiões vitivinícolas
Felizmente, a divisão é simples e exata, uma vez que existem apenas duas regiões e algumas sub-regiões:

Região Vitivinícola Boêmia (Vinařská Oblast Čechy), dividida em duas sub-regiões vitivinícolas:

- Sub-região Vitícola de Litoměřice (Litoměřická vinařská podoblast)
- Sub-região Vitícola de Mělník (Mělnická vinařská podoblast).

Região Vitivinícola Morávia (Vinařská Oblast Morava), dividida em seguintes sub-regiões :

- Sub-região Vitivinícola de Slovácko (Slovácká vinařská podoblast),
- Sub-região Vitivinícola de Velké Pavlovice (Velkopavlovická vinařská podoblast),
- Sub-região Vitivinícola de Mikulov (Mikulovská vinařská podoblast),
- Sub-região Vitivinícola de Znojmo (Znojemská vinařská podoblast).

As acima referidas sub-regiões dividem-se ainda em comunas vitivinícolas que reúnem os vinhedos e parcelas cadastradas.

Vale a pena destacar que cerca de 96% da produção de vinhos tem a sua origem na Morávia. Por conseguinte, é melhor fazer essa distinção se falarmos dos vinhos tchecos em geral. A vitivinicultura local tem uma longa história. Teriam sido os legionários romanos que plantaram as primeiras vinhas.

No que diz respeito à classificação qualitativa dos seus vinhos, os tchecos adotaram um sistema bastante parecido ao alemão, ou seja, avaliando a maturação da uva durante a vindima e, consequentemente, o teor de açúcar no mosto.
É importante adicionar que, não há muito tempo, isto é, em 2009, foi adotado também o sistema de denominação de origem controlada VOC (Víno Originalní Certificace). Por enquanto, o sistema existe apenas na Sub-região Vitivinícola de Znojmo – VOC Znojmo.

Nos rótulos constam também as denominações conforme o teor do açúcar residual no vinho
suché – seco
polosuché – meio-seco
polosladké – meio-doce
sladké – doce

Um grande problema para os amantes lusófonos de vinhos podem ser as designações das castas de uvas tchecas. Nas regiões Vitivinícolas da Boêmia e Morávia podemos encontrar 27 castas tintas e 24 brancas, inclusive as internacionais. Algumas delas resultam de cruzamentos das cepas frequentemente realizadas na República Tcheca durante a época comunista, por exemplo, Pálava, Aurelius (castas brancas), Neronet (casta Tinta). De qualquer modo, para facilitar o entendimento dos rótulos , elaborei um pequeno glossário :

Castas brancas
Ryzlin Rýnský (Riesling), Ryzlink Vlašský (Welschriesling), Rulansdské Bílé (Pinot Blanc), Rulansdské Šedé (pinot gris), Sylvánské Zelené (Sylvaner), Vetlínské Zelené (Grüner Vetliner), Neuberské, (Neuburger), Tramín Červený (traminer).
Castas tintas
Frankovka (Blaufränkisch, Kékfrankos), Modrý Portugal (Portuguiser), Rulansdské Modré (Pinot Noir), Svatovavřinecké (Sankt Laurent).




A região vitivinícola de Morávia situa-se mais ou menos no mesmo paralelo que as regiões vitivinícolas da Alemanha ou na Alsácia. Contudo, o clima morávio é mais frio, uma vez que tem o caráter continental e não atlântico como é o caso das regiões vinícolas alemãs.


Sem dúvida, o estilo de vinhos morávios é nórdico. Em geral, são vinhos bastante leves, austeros, com boa acidez e relativamente baixo teor alcoólico. Os viticultores locais destacam sobretudo os vinhos brancos, mas vale a pena provar os tintos que podem ter uma boa fruta e um equilíbrio. Recomendo provar também os vinhos pozdní sběr (colheita tardia) ou mesmo polosladké – meio-doce justamente por causa daquele equilíbrio sofisticado entre a acidez nórdica e o açúcar residual.

Os vinhos morávios não são muito conhecidos no exterior, uma vez que a produção nacional cobre apenas 40% do consumo doméstico, que gira em tornos dos 21 litros per capita ao ano.

Para os apreciadores dos vinhos biológicos, a Morávia parece ser uma terra prometida. Alguns anos atrás surgiu o movimento de Autentistas que reúne os pequenos produtores, que têm por objetivo a produção de vinhos de forma mais natural possível, com a intervenção humana reduzida ao mínimo. Sem entrar muito nos detalhes, o movimento de Autentistas sofreu um cisma, organizando agora dois festivais distintos de vinhos naturais: Autentikfest (http://autentikfest.cz/) e Letní slavnost autentických vín (https://www.facebook.com/julyrendezvous/).

Turismo
A Morávia é um excelente destino para passar as férias em bicicleta. A rede de ciclovias é bem desenvolvida, conectando as principais cidades históricas como, por exemplo, Mikulov e Veltice, além de pequenos vilarejos, com inúmeras caves com bons vinhos locais. O ambiente é descontraído e sem pretensões. No ano passado passei 5 dias andando de bicicleta com a esposa e filho de 6 anos. Estávamos instalados no parque de camping Apollo, a 3 km da cidade histórica de Lednice.
As ciclovias frequentemente passam por perto de pequenos produtores de vinhos, aonde podemos descansar com uma pequena taça de Vetlínské Zelené. Contudo, a minha “missão enológica” foi procurar os vinhos tintos feitos a partir da casta Modrý Portugal. Infelizmente, dessa vez não achei muitos rótulos, uma vez que a casta frequentemente fazia parte de um blend com, por exemplo, a Frankovka. Por outro lado, provei outros vinhos tanto brancos como tintos, laranja e rosé que despertaram minhas emoções. De qualquer modo, tenho agora mais motivação para dar, em breve, mais uma volta por terras morávias em busca da misteriosa casta Modrý Portugal.


poniedziałek, 3 grudnia 2018

Graham’s Vintage Port 2016

Czy zastanawialiście się jak będziecie przywoływać na pamięć 2016 rok za 5, 10, a nawet 30 lat? Może wniósł coś szczególnego w Wasze dotychczasowe życie, co warte byłoby nie tylko zapamiętania, ale również uchwycenia i przechowania przez kolejne dekady.

Na początku października uczestniczyłem w wyjątkowej dla mnie degustacji win porto z okazji premiery na polskim rynku Graham’s Vintage Port 2016, którego importerem jest Centrum Wina. Próbowanie win porto Vintage niemal tuż po zabutelkowaniu jest nie tylko przejmującym doznaniem organoleptycznym, ale także niekonwencjonalną inspiracją dla imaginacji, wrzuceniem butelki z listem do wód oceanu ze skrupulatnie odnotowaną datą.

W świat win porto Graham’s wprowadził nas João Vasconcelos, przedstawiciel Symington Family Estate największego domu winiarskiego w Porto, do którego należy ponad 30 quint w Douro. W ostatnim czasie firma poczyniła też poważnie inwestycje w innych częściach Portugalii, w tym w Alentejo.

W XIX wieku Portugalię i Wielką Brytanię łączyły ścisłe więzy polityczne i gospodarcze, a przymierze podpisane w XIV wieku obowiązuje do dziś.

Firma W & J Graham’s została założona w Porto w 1820 roku przez dwóch braci Wiliama i Johna Graham, którzy pochodzili ze Szkocji. Starszy z rodzeństwa Wiliam założył wcześniej firmę handlową w Lizbonie już pod koniec XVIII wieku. Natomiast młodszy John osiadł się w Porto, gdzie z powodzeniem handlował winem. Celem założonej przez nich spółki W & J Graham & Co była produkcja i handel winami porto, które już wtedy były sławne. Spółka bardzo prężnie się rozwijała i przechodziła z pokolenia na pokolenie. Już pod koniec XIX wieku cieszyła się niezrównaną reputacją, jeśli chodzi o produkcję najwyższej jakości porto Vintage.

W 1882 roku dołączył do nich młody, przybyły z Glasgow Andrew James Symington, który przepracowawszy w firmie zaledwie pięć lat założył własny biznes związany z winem. Żeniąc się z Beatrice de Carvalhosa Atkinson, dołączył do rodziny, która od połowy XVII wieku zajmowała się handlem winem porto, przyczyniając się spektakularnego rozwoju familijnych interesów. W ciągu XIX wieku Symingtonowie byli już potentatami w Douro. Niemal sto lat później, w 1970 roku, potomkowie obydwu przedsiębiorczych rodów spotkali się przy stole negocjacyjnym, podpisując umowę sprzedaży W & J Graham. Symingtonowie przejęli firmę wraz z ogromną ilością beczek w winem porto w Vila Nova de Gaia. Oprócz Graham’s firma jest właścicielem takich marek jak Warre’s, Dow’s i Cockburn’s. Gwoli ciekawości dodam tylko, że rodzina Graham stworzyła w 1981 nową markę win porto Churchill’s. Nazwa skądinąd nie pochodzi od najsławniejszego premiera Wielkiej Brytanii.

Miguel Torga, jeden z wybitniejszych poetów i pisarzy portugalskich w XX wieku, piewca Douro, napisał poetycko o tym regionie, że jest „naddatkiem Natury” (excesso de Naturesa). Porto Vintage jest zatem emanacją jej mocy, dzięki której jest winem tak długowiecznym i kompletnym w swej istocie. Fascynującą mnie tematykę porto Vintage zgłębiłem w przystępny sposób w jednym z moich wcześniejszych artykułów. Przy okazji zapraszam do lektury.

Gdy jesienią 2016 zbierałem informację do artykułu o winobraniu od dourowskich winiarzy nie spodziewałem się, że dwa lata później będziemy mieli do czynienia z deklaracją klasyczną porto Vintage. Teraz, gdy go przeglądam, tylko Tiago Alves de Sousa z Alves de Sousa przewidział to, co się stało dwa lata później. Aż 63 producentów z Douro zadeklarowało swoje porto Vintage 2016. To o 13 więcej niż w nadprzyrodzonym roczniku 2011.

Wspomniany wyżej João Vasconcelos powiedział, że ci producenci, którzy ryzykując wiele poczekali na deszcz zebrali idealnie dojrzałe grona. Opady bowiem pojawiły się 13 września, kończąc okres niezwykle upalnego lata. Po deszczu przez kilka tygodni świeciło słońce i to była owa łaska Natury, dzięki której solidarnie największe domy winiarski, angielskie i portugalskie, postanowiły zadeklarować Vintage 2016 wczesną wiosną 2018. Symingtonowie zadeklarowali swoje Vintage zaledwie 10 razy w ciągu ostatnich 40 lat. Ostatnim rocznikowym Vintage był 2011.

Graham’s The Stone Terraces Vintage Port 2016
The Stone Terrace to nazwa niewielkiej 2,9 hektarowej w należącej do Symingtonów posiadłości Quinta dos Malvedos. Wino niemal ciemne jak noc. Nos przypominający kompozycję szkatułkową, bogaty i niezwykle złożony. Jeżyny i suszone śliwki grają pierwsze skrzypce, na drugim planie pojawiają się tlące świeżością nuty truskawek i liście kwiatów w mineralnej ramie. Usta obfite, ociekające luksusem, oparte o najwyższej próby taninach i szlachetnej kwasowości, piękny owoc i niesłychanie długa końcówka.
Na marginesie dodam, że wino otrzymało 20 punktów, czyli maksymalną notę od magazynów winiarskich Revista de Vinhos oraz Vinhos Grandes Escolhas.

Graham’s Vintage Port 2016
Kolor nieco jaśniejszy, podchodzący pod ciemny fiolet. W nosie pięknie poukładane aromaty czarnej porzeczki, jeżyny i wiśni. Sporo czarnej czekolady, nut balsamicznych. Usta wzniosłe, pełne dojrzałych owoców, balsamiczne, oparte na idealne zakreślonej kwasowości, wyrafinowanych i niezniszczalnych taninach. Potęga siły i harmonii.

Obydwa wina pieszczą zmysły za młodu, inspirują, ale z kolejnymi latami staną się nasiąkniętą czasem zapisaną kartką papieru. Może jednak spróbować uczcić 2016 rok za kilkadziesiąt lat? Wszystko przemija, ale Graham’s Vintage Port nigdy.



PS Degustacja odbyła się w Amber Room. Zaproszenie dostałem od Winicjatywy.



wtorek, 13 listopada 2018

Port Vintage 1980, remembering Lech Wałęsa and Solidarity

What is Vintage Port to me? It is an infinite organoleptic symphony, a source of deep emotion and kind of a unique time machine that manages to drive my mind to the past years.

Last Friday, we, the Brazilian and Polish staff of the Brazilian Embassy in Warsaw, organized a farewell for our superior, HE Alfredo Leoni, the Ambassador of Brazil in Poland. The old rule of the Rio Branco Institute, the Brazilian diplomatic academy, says clearly that it is not appropriate to praise a superior in public. However, it needs to be emphasized that we have worked with a real gentleman.

I used to be responsible for the selection of wines for the Ambassador. It was a great experience and a source of satisfaction.

I had bought a bottle of Warre’s Vintage Port 1980 to share with my workmate Kamil Głuszek.
Telling the truth, we didn’t know when to open it, but a great opportunity was about to come. We decided that it would be our souvenir for the Ambassador connected somehow with our country and its history.

Offering the bottle, I said to the Ambassador that the Vintage Port is like an old calendar page found in the drawer. The year 1980 was very important in Poland and in Eastern Europe. Lech Wałęsa became the leader of the workers’ strike in the Gdansk Shipyard, and co-founded and later assumed leadership of Solidarity, the Soviet bloc's first independent trade union. Almost ten years later, Lech Wałęsa and his Solidarity contributed to the fall of the Communism, both in Poland, where everything began in 1989, and in other countries throughout Eastern and Central Europe.

During my short speech, I emphasized that unfortunately a new history of Poland was being written and his name was being expelled from our recent history by his political opponents.

I remember the workers’ strike in 1980 quite well. We all felt hope that things might change in Poland, and when he won the Nobel Peace Prize in 1983 I was studying in the Brazilian school in Porto Alegre.

Port Vintage 1980 used to be quite underestimated, but whenever you open it think about Lech Wałęsa, Solidarity and the winds of change in Eastern and Central Europe. Do it especially know when they are blowing from the opposite direction.




wtorek, 6 listopada 2018

Grandes Escolhas Vinhos & Sabores 2018 – fotorelacja z komentarzem.

W ubiegły poniedziałek uczestniczyłem w drugiej edycji winiarskiego eventu Grandes Escolhas Vinhos & Sabores 2018, zorganizowanego z dużym rozmachem w Lizbonie w dniach od 26 do 29 października. Według organizatorów – czasopisma Grandes Escolhas – jest to największa impreza branżowa w Portugalii. O ile pierwsze trzy dni targów są szeroko otwarte dla publiczności, to czwartego dnia spotykają się przedstawiciele sektora winiarskiego.
Odniosłem wrażenie, że w tym roku było chyba troszeczkę mniej producentów. Może to efekt napiętego kalendarza wydarzeń branżowych w Lizbonie? Na początku listopada rozpoczęła się konkurencyjna impreza organizowana przez czasopismo Revista de Vinhos. Udział w takich eventach to spory przecież wydatek. Oprócz wynajęcia powierzchni trzeba też zapłacić za pobyt hotelu i jedzenie. Dlatego też mniejsi producenci dzielą się kosztami i wspólnie pokazują wina przy jednym stoisku. Tegorocznie wydarzenie w Lizbonie bardzo mi się podobało. Nie było takiego ścisku jak rok temu. Można było dłużej porozmawiać. Odwiedziłem też paru winiarzy spotkanych w Warszawie podczas Wines of Portugal Grand Tasting 2018. Uważam, że w tym roku selekcja producentów była bardzo dobra i świetnie oddała to, co obecnie się dzieje w portugalskim winiarstwie. Moje gratulacje dla organizatorów - PPCC, Wines of Portugal i Winicjatywy.

Portugalscy winiarze nie mają powodów do narzekań. Obecnie panuje moda, a wręcz snobizm na Portugalię. Wina bardzo dobrze się sprzedają zarówno w kraju jak i zagranicą. Nie mam na myśli tylko ogromnego rynku portugalskojęzycznej Brazylii i Angoli, ale przede wszystkim Stany Zjednoczone, Kanadę oraz Wielką Brytanię. Portugalczycy podkreślają, że zmieniło się istotnie postrzeganie ich win. Nie cena, ale wysoka jakość połączona z eklektyzmem i nutą egzotyki stanowi o ich sile. Dziennikarze zagraniczni, sommelierzy i miłośnicy wina zgodnie zastanawiają się jak w takim małym kraju można znaleźć 250 różnych odmian winorośli, tak wiele regionów i siedlisk?
Mój przyjaciel Pedro Caixado, współwłaściciel Wine Baru Nova w Lizbonie twierdzi wręcz, że od kilku lat jest wciąż oblegany przez winoholików Północnej Ameryki i krajów skandynawskich, którzy zakochują się bez reszty w portugalskich winach. Między innymi dlatego też butelki często pochodzące od małych producentów trafiają do kart najlepszych restauracji na świecie.
Irytuje mnie ogromny dysonans w postrzeganiu win portugalskich w Polsce i zagranicą. W moim odczuciu to na portugalskich właścicielach największej sieci dyskontów w Polsce spoczywa duża część odpowiedzialności za ten stan rzeczy. Jak można tak beznadziejnie eksponować rodzime wina w Polsce. Niechlujstwo, bałagan - to najczęstszy widok na półkach z winami w dyskontach Owada. Chciałoby się powiedzieć que vergonha ! Dla porównania odwiedziłem osiedlowy Pingo Doce w São do João do Estoril. Butelki są bardzo dobrze wyeksponowane. Nawet ambitniejsi winemakerzy nie wstydzą się wstawić tam swoich win. Uważam, że obecnie Owad oddaje niedźwiedzią portugalskim producentom w Polsce i tyle.

Fotorelacja z eventu Grandes Escolhas Vinhos & Sabores 2018


1. Ana Almeirante & Herdade dos Arrochais, Alentejo

- Wino musujące zrobione ze szczepu, którego nie znałem: Espumante Rosé Tinta Caiada Bruto Natural Reserva 2013


2. CARM - Douro Superior - o tym bardzo dobrym producencie pisałem w jednym z ostatnich moich wpisów (importer w Polsce - Atlantika)

3. Vale dos Ares - głośne wina od butikowego producenta z podregionu Monção e Melgaço (Vinho Verde, importer w Polsce - Wine & People)


4. Carlos Coutinho & Cazas Novas - perełka z regionu Vinho Verde. Butelki od tego producenta znajdują się w kartach londyńskich restauracji z gwiazdkami Michelin.

5. Azores Wine Company - zimna lawa w kieliszku. Jestem pod ogromnym wrażeniem wulkanicznych win z Wysp Azorskich.


6. Cortes de Tua - to para enologów Ana de Almeida i Duarte Costa. Zaledwie 15 hektarów w Douro Superior. Wysoko położone winnice, stare krzewy winorośli - idealne warunki do tworzenia win eleganckich i mineralnych, w szczególności białych.


7. Alves de Sousa - Rozmowa z Domingos Alves de Sousa była dla mnie zaszczytem. Jego syna Tiago poznałem rok temu. Ogromny talent i wizja przyszłości Douro

8. Simone Duarte - znajoma Brazylijka, właścicielka agencji PR Out of Paper w Portugalii. Niestrudzona propagatorka win portugalskich w Brazylii.

9. Luísa Borges z młodszą siostrą & Vieira de Sousa - Bardzo zdolna enolog zarządzająca rodzinną firmą w Douro. Jej tata zgromadził ogromne zapasy starych roczników win porto.


10. Murganheira Vinhos & Espumantes - portugalskie wina musujące to tegoroczne moje odkrycie. Producenci Cavy mają powody do zmartwień.

11. Manuel Almeida Garret & Almeida Garret Wines, Beira Interior - przyjaźń zadzierzgnięta w Warszawie podczas Wines of Portugal Grand Tasting 2018.Znakomite wina z górzystego regionu Beira Interior. Co ciekawe, jego przodek, Almeida Garret, jest uważany za najwybitniejszego twórcę portugalskiego romantyzmu.

12. Tiago Cristóvão & Monte Barbo, Beira Interior - to także znajomość z Wines of Portugal Grand Tasting 2018. Butelkę Monte Barbo Reserva 2013 (syrah i cabernet sauvignon otworze za dziesięć lat.

13. Quinta da Côrte - portugalska posiadłość we francuskich rękach. Absolutnie eleganckie Porto Vintage 2015.

14. Vasques de Carvalho - butikowy producent win porto, o którym pisałem już w ubiegłym roku. Potężne i przestrzenne Vasques de Carvalho Vintage 2016

16. Casca Wines - equipa enologów bez winnic tworząca absolutnie wysokiej jakości wina w różnych regionach Portugalii.

17. Sogevinus i jego perły w koronie

18. Moja lektura obowiązkowa











sobota, 27 października 2018

Winiarski Blog 2018 i niespodzianka...

Z prawdziwą przyjemnością chciałbym się z Wami podzielić informacją, że mój blog Winne Refleksje został ponownie nominowany przez redakcję magazynu Czas Wina do udziału w konkursie Winiarski Blog 2018. W ubiegłym roku moja twórczość blogerska została także dostrzeżona, a nawet wyróżniona przez redakcję, co było dla mnie ogromnym impulsem do dalszej pracy. Wy też możecie wybrać swój ulubiony blog. Wystarczy wejść na stronę Czas Wina i zagłosować. Nie będę ukrywał, że bardzo liczę na wasze głosy.

Tadam! A teraz z prawdziwą dumą prezentuję Wam CLIP promujący mój blog Winne Refleksje, który został zrobiony przez mojego przyjaciela Tomka Zboinię. Tomku jeszcze raz dziękuję!


wtorek, 23 października 2018

Wspomnienia z Douro Cz.IV (ostatnia)

Wszystko co dobre szybko się kończy. Mój kilkudniowy pobyt w Douro dobiegał końca. Program ostatniego dnia miał być również napięty jak niemal wszystkie poprzednie. Na szczęście nie miałem już gorączki. Ocaliły mnie brazylijskie medykamenty oraz rady Portugalczyków twierdzących, że wino porto ma również zalety lecznice…

Rankiem opuściliśmy Vila Real i skierowaliśmy się do sąsiedniej apelacji DOC Távora-Varosa. Byłem mocno podekscytowany tym punktem programu, ponieważ nie miałem do tej pory wielu okazji, by próbować musujących win portugalskich z najwyższej półki.
Távora i Varosa to dwie rzeki wpadające od południa do Douro. Stąd też wzięła się nazwa powstałej w 1989 roku apelacji, w której produkowane są wyłącznie musiaki. Co ciekawe, tradycja produkcji tego typu win sięga tam końca XVII wieku za sprawą Cystersów przybyłych do tego regionu już XII wieku z Francji. Zostali oni sprowadzeni przez pierwszego króla Portugalii, Alfonsa I, którego ojcem był burgundzki książę.




Doskonałą okazją do zapoznania się z tradycją produkcji win musujących w regionie okazała się wizyta w miejscowym muzeum mieszczącym się w murach okazałego średniowiecznego domu w miejscowości Tauroca. Muszę przyznać, że wywarła na mnie ogromne wrażenie. Wiekowe prasy do wina, liczne artefakty oraz woskowe figury stojące przy różnych eksponatach działały na wyobraźnię, tworząc jednocześnie specyficzną atmosferę miejsca.
Murganheira Vinhos & Espumantes jest flagowym producentem win musujących nie tylko w regionie, ale i w Portugalii. Wina tego producenta są także eksportowane do wielu krajów na całym świecie. Firma została założona przez Acáciego Laranję w 1946 roku, który w ten sposób chciał wykorzystać swoje doświadczenia zdobyte w Szampanii. Ale po kolei.
Zanim stał sławnym producentem win musujących był prężnym przemysłowcem działającym w branży tekstylnej. W swej posiadłości - Quinta da Abadia Velha - znajdującej się w dolinie rzeki Varosa zwykł przyjmować klientów z Francji, którzy zwrócili uwagę na wina białe robione przez niego na własne potrzeby. Zgodnie twierdzili, że doskonale nadają się na wina bazowe służące do produkcji vinho espumante. Acácio Laranjo wziął na poważnie słowa swoich francuskich klientów i udał się do Szampanii, by zgłębiać tajniki wytwarzania win musujących. Wrócił stamtąd z precyzyjnym planem uruchomienia ich produkcji u siebie. W tym też celu zabrał nawet ze sobą Francuza Monsieur Junota pracującego dla domu szampańskiego Moet et Chandon, który przez siedem lat układał podwaliny najsłynniejszej marki produkującej wina musujące w Portugalii. W tym czasie zbudowano winiarnię, a także groty połączone labiryntem korytarzy. Przejście nimi wśród uśpionych butelek w blasku słabego światła było sporym przeżyciem. Na końcu podziemnego przejścia znajdowało się bezpośrednie wejście do nowoczesnej winiarni.


Przepisy apelacyjne obowiązujące DOC Tavora-Varosa w pozwalają na produkcję win musujących zarówno ze szczepów białych jak i czerwonych.
Szczepy białe:
- Bical
- Cerceal
- Chardonnay
- Gouveio-Real
- Malvasia Fina
- Verdelho
Szczepy Czerwone
- Aragonez
- Pinot Noir
- Tinta Barroca
- Touriga Franca
- Touriga Nacional

Winnice należące do posiadłości rozciągają się w górzystym terenie na obszarze liczącym 30 hektarów, gdzie średnia wysokość wzniesień wynosi 500 m nad poziomem morza.

W okazałej sali degustacyjnej mieliśmy spróbowaliśmy kilku win musujących od Murganheiry w różnych odsłonach. Najbardziej mnie zafascynował Murganheira Espumante Pinot Blanc Extrême de Bruto 20013 o jasnozielonawożółtej barwie z wyczuwalnymi aromatami limonki, cytryny i kwiatów, poprzeplatanymi nutami słodkiej bułki i drożdży, z ustami eleganckimi, głęboko draśniętymi szlachetną kwasowością, zakończonymi długim kwasowym posmakiem.

Po degustacji zwiedzaliśmy zabytki sakralne wzniesione przez Cystersów w okresie średniowiecza. Cześć z nich uległa zniszczeniu po tym jak premier Portugalii Marques de Pombal nakazał wielu zakonom opuścić kraj.

W strugach deszczu wracaliśmy do Douro, gdzie zatrzymaliśmy się w posiadłości Quinta da Casa Amarela. Jej historia zaczęła się w 1885 roku, ale tak naprawdę stała się znana od 2000, gdy zaczęła produkować wina pod własną marką.
Państwo Laura i Gil Regueiro są właścicielami posiadłości, którą prowadzą wraz dorosłymi dziećmi. Prawdziwym spiritus movens całego przedsięwzięcia jest pani Laura, która bardzo sprawnie zarządza rodzinnym majątkiem, stając się jedną z najbardziej szanowanych kobiet wina w Portugalii. Natomiast jej mąż zdobył doświadczenie winiarskie pracując wcześniej w Cockburn’s. Ta niewielka posiadłość licząca zaledwie 15 hektarów obsadzona jest winoroślą , których średnia wieku wynosi 45 lat. Są i też parcele, których krzewy mają nawet 80 lat. Enologiem konsultantem jest Francuz Jean-Hugues, który w 2006 roku zastąpił obecną gwiazdę winiarstwa portugalskiego Susanę Esteban.
W Quinta da Casa Amarela produkowane są zarówno wina porto, jaki i wina spokojne. Wizytówką są białe porto, ale i otwarty przeze mnie kilka dni temu Tawny 10 anos uwodził nienaganną elegancją i bezkresną przestrzenią, czyniącą go bliższym stylowi 20 letnich Tawny. Właściciele chcieli się także pochwalić swoimi czerwonymi winami, z resztą bardzo eleganckimi, ale ja wyhaczyłem znakomitą butelkę białego wina, którą zostałem poczęstowany w ubiegłym roku w kultowym Wine Bar do Castelo w Lizbonie. Pisałem o nim wcześniej na łamach mojego bloga: „Terroir Vinho Branco Velho Mundo XIV jest kolejną odsłoną portugalskiego winiarskiego offu. To prawdziwy mineralny cios. Zostałem ostatecznie zniesiony z ringu, gdy Nuno oznajmił mi, że mam do czynienia z winem stołowym skrojonym przez parę enologów, Luizę Regueiro i Paulo Rodrigues’a, z owoców winogron pochodzących z apelacji Vinho Verde DOC i Douro DOC”. Nieco zdziwieni moim odkryciem właściciele posiadłości poczęstowali nas i tym winem. I chyba dobrze, bo cześć osób zakupiła je dla siebie.
Wieczorem udaliśmy się na pożegnalną kolację w Vila Real. Miałem wielkie szczęście, że siedziałem obok przedstawicieli legendarnej posiadłości Quinta do Noval. O swoich winach opowiedzieli także enolodzy z innej emblematycznej posiadłości Quinta Nova de Nossa Senhora do Carmo. Portugalscy winiarze z Douro nie ukrywają swoich ambicji. Chcą swoimi winami spokojnymi konkurować z najsławniejszy regionami Europy. W moim odczuciu ten sukces może przyjść nawet wcześniej niż tego można się spodziewać.
Obecnie panuje ogromna moda na Portugalię, a według niektórych wręcz snobizm. Po dłuższej przerwie do łask wracają wina porto, w szczególności te z najwyższej półki. Wydaje się też, że dourowscy winiarze en masse bardzo dobrze sobie radzą z winami spokojnymi. Wina białe są wręcz spektakularne. Aż trudno uwierzyć, że regionie w którym panuje „dziewięć miesięcy zimy i trzy miesiące piekła” można zrobić niezwykle eleganckie i zrównoważone wina. Oczywiście nie patrzę na Douro tylko przez różowe okulary. Dużym niebezpieczeństwem dla tego najsłynniejszego regionu winiarskiego w Portugalii są zmiany klimatyczne, które póki co nie wpływają znacznie na jakość gron, ale na ich ilość. Produkcja spada, a ceny wzrastają. Już teraz duże domy winiarskie w Vila Nova de Gaia mają trudności ze skupem wystarczającej ilości owoców do produkcji win porto. A jeśli mowa o najsłynniejszym winie wzmacnianym na świecie, to zachęcam do nabywania Porto Vintage 2016, które jest już znakomite teraz, a będzie absolutne za kilkadziesiąt lat.
Na zdrowie!

P.S. Ogromne podziękowania dla Rity i Pedra z TeamDouro!